ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΑΣ ΕΝ ΣΥΝΤΟΜΙΑ: ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2016




ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ: 1988-2013, 25 ΧΡΟΝΙΑ ΑΦΟΣΙΩΣΗΣ ΣΤΟ ΝΙΚΟ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
Σημαντικό δημοσίευμα της ΔΕΦΝΚ που παρουσιάζει, μέσα σε 52 σελίδες και με πλούσιο φωτογραφικό υλικό, όλες τις ποικίλες δραστηριότητές της στα 25 αυτά χρόνια.
Δείτε το εδώ




ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΟΤΙ...;


Σ’ αυτή τη νέα στήλη, θα υπενθυμίζουμε ορισμένες άγνωστες ή ελάχιστα γνωστές πτυχές της ζωής και του έργου του Νίκου Καζαντζάκη.

Λονδίνο, 1946: απέλαση του Νίκου Καζαντζάκη!


Στις 13 Νοεμβρίου 1945 φτάνει στην Αθήνα ο Mc Neel , γραμματέας του βρετανικού Φόρεϊν Όφις και μέλος του εργατικού κόμματος. Ο Νίκος Καζαντζάκης, υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου της Σοσιαλιστικής Εργατικής Ένωσης, δημοσίευσε στην αθηναϊκή εφημερίδα Καθημερινή ένα άρθρο όπου χαιρέτιζε με ενθουσιασμό αυτή την άφιξη.

Το Βρετανικό Συμβούλιο προσκαλεί τον Καζαντζάκη να μεταβεί στην Αγγλία για να μελετήσει την μεταπολεμική κατάσταση σ’αυτή τη χώρα, υπό τον όρο όμως να μην αναμιχθεί σε πολιτικά ζητήματα.

Συναντήθηκε στο Λονδίνο με τον Mc Neel, ο οποίος τον ρώτησε ποια ήταν η άποψή του για την κατάσταση στην Ελλάδα. Ο μεγάλος Κρητικός του απάντησε με ειλικρίνεια ότι μόνο μία λύση υπήρχε για το ελληνικό «πρόβλημα»: ο σχηματισμός οικουμενικής κυβέρνησης με τη συμμετοχή και του ελληνικού κομμουνιστικού κόμματος. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση αυτή θα έπρεπε να ασκήσει πολιτική κατευνασμού και συμφιλίωσης, δήλωσε δε ότι, σύμφωνα με την εκτίμησή του, το ελληνικό κομμουνιστικό κόμμα αντιπροσώπευε το 30% τουλάχιστον του ελληνικού λαού, ενώ ο Mc Neel υπολόγιζε αυτό το ποσοστό στο 5%!

Σχετικά με το επικείμενο δημοψήφισμα για την αποκατάσταση της μοναρχίας στην Ελλάδα, την οποία υποστήριζαν ενεργά οι Άγγλοι, ο Καζαντζάκης έστειλε μήνυμα στην Αθήνα, στην «Ένωση για τη δημοκρατία στην Ελλάδα», σημειώνοντας ότι «ο ελληνικός λαός, ύστερα από τη δοκιμασία του Μεταξά και την ακόμα μεγαλύτερη δοκιμασία της Κατοχής, δεν μπορεί ν’ ανεχτεί να του επιβάλουν ένα νεοφασιστικό καθεστώς». Μην μπορώντας να αλλάξει τον Νίκο Καζαντζάκη, η βρετανική κυβέρνηση τον απέλασε!

Ύστερα από πρόσκληση της γαλλικής κυβέρνησης, έφτασε στο Παρίσι. Εκεί εργάστηκε για την ΟΥΝΕΣΚΟ, με συνεργάτιδά του τη φίλη μας Yvette Renoux-Herbert. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αντίμπ μέχρι το θάνατό του, το 1957.


ΔΙΕΘΝΕΣ ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Μετά τα “γραπτά κείμενα”, ανακοινώνουμε φέτος το δεύτερο μέρος του Βραβείου, που θα αφορά στις “πρωτότυπες καλλιτεχνικές δημιουργίες”. Έχουμε δεχτεί ήδη συμμετοχές από τη Γαλλία, την Ελβετία, την Ελλάδα και την Κύπρο. Περιμένουμε και τις δικές σας.
Ο κανονισμός δημοσιεύεται παρακάτω.
Σύμφωνα με απόφαση της Συντονιστικής Επιτροπής, που συνεδρίασε στη Ζυρίχη στις 26 Νοεμβρίου 2015, το βραβείο για τις καλλιτεχνικές δημιουργίες θα απονεμηθεί το 2017 (επέτειος των 60 χρόνων από τον θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη).




ΕΠΕΚΤΕΙΝΕΤΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΔΕΦΝΚ


Η ΔΕΦΝΚ αριθμεί τώρα πια 7.010 μέλη. Αποκτήσαμε νέους φίλους του Καζαντζάκη προερχόμενους από τέσσερις χώρες, την Μπουρκίνα Φάσο, το Τζιμπουτί, το Λιχτενστάιν και τη Μάλτα. Έτσι, η ΔΕΦΝΚ έχει σήμερα μέλη σε 126 χώρες! Οι ιστοσελίδες μας στα γαλλικά, στα ελληνικά και στα ισπανικά έχουν τακτικούς επισκέπτες.




Νέοι υπεύθυνοι της ΔΕΦΝΚ (Ιανουάριος 2016)

- Συντονιστική Επιτροπή:
• Marisa Donatiello, μεταφράστρια, Σάο Πάολο, Βραζιλία.
• Γιούλη Ιεραπετριτάκη, ιστορικός και αρχαιολόγος, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα.
• Saida Mextiyeva, καθηγήτρια πανεπιστημίου, Μπακού, Αζερμπαϊτζάν.
• Γεράσιμος Ζώρας, καθηγητής πανεπιστημίου, Αθήνα, Ελλάδα.
• Ramazon Bobokalonov, καθηγητής πανεπιστημίου, Μπουχάρα, Ουζμπεκιστάν.

- Πρόεδροι Τμημάτων:
• Σίδνεϊ: Βασίλειος Αδραχτάς, πανεπιστημιακός.
• Νέα Υόρκη: Δημήτριος Φίλιος, δημοσιογράφος.
• Ελλάδα: Νίκος Μαθιουδάκης, γλωσσολόγος.
• Ελβετία: Rozmi Pahlisch, δημόσιες σχέσεις.

- Εθνικοί αντιπρόσωποι:
• Μπουρκίνα Φάσο: Monique Ilboudo, τέως υπουργός, Ουαγκαντούγκου.
• Τζιμπουτί: Βασίλης Φίλης, στέλεχος επιχειρήσεων.
• Λιχτενστάιν: Στέφανος Γιαννάκης, στέλεχος επιχειρήσεων, Σάαν.
• Μαλαισία: Μίλτος Δενεδιώτης, στέλεχος επιχειρήσεων, Κουάλα Λουμπούρ.
• Ρωσία: Natalia Shangon, μεταφράστρια, Μόσχα.
• Καναδάς: Σώτη Γραφανάκη, καθηγήτρια πανεπιστημίου, Οτάβα.


ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ «LE REGARD CRETOIS» (Η ΚΡΗΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ)


Είναι μία ετήσια επιθεώρηση που εκδίδεται από το 1990. Δημοσιεύεται στα αγγλικά, γαλλικά, ελληνικά και ισπανικά. Τα κείμενα του Νίκου Καζαντζάκη δημοσιεύονται πάντα και στις τέσσερις γλώσσες. Όσο για τις μελέτες, δημοσιεύονται στη γλώσσα που τις έγραψαν οι μελετητές, συνοδευόμενες από περίληψη στις τρεις άλλες γλώσσες. Καλούμε τους φίλους μας να γραφτούν συνδρομητές και να προτρέψουν τους θαυμαστές του συγγραφέα μας να κάνουν το ίδιο. Υπενθυμίζουμε ότι οι συνδρομές είναι οι μοναδικοί οικονομικοί μας πόροι. Ευχαριστούμε τους φίλους μας του Τμήματος του Λος Άντζελες για την αποστολή 20 συνδρομών.



Η μακέτα του εξωφύλλου σχεδιάστηκε
από τον μεγάλο Ελβετό ζωγράφο Hans Erni

Περιεχόμενα του τεύχους 42, Δεκέμβριος 2015


ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ «LE REGARD CRETOIS» (Η ΚΡΗΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ)

Κατόπιν αιτήματος πολλών ερευνητών και μελών της Εταιρείας, η Συντονιστική Επιτροπή ανέθεσε σε πανεπιστημιακούς και ειδικούς του Καζαντζάκη (προερχόμενους από τη Γαλλία, την Ελβετία, την Ελλάδα και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) να καταρτίσουν ένα «Ευρετήριο» των τευχών 1-41 του περιοδικού, σύμφωνα με τα ισχύοντα επιστημονικά κριτήρια. Το «Ευρετήριο» εκδόθηκε πρόσφατα, στα γαλλικά και ελληνικά (ISBN: 978-2-8399-1585-4 et 978-2-8399-1586-1) και περιλαμβάνει 100 σελίδες. Είναι σημαντικό εργαλείο για τους ερευνητές. Δημοσιεύουμε παρακάτω το εξώφυλλο και τον πίνακα περιεχομένων. Για την τιμή πώλησης, σας παρακαλούμε να γράψετε στη ΔΕΦΝΚ, Case postale 2714, 1211 Genève 2 dépôt, Suisse.






ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Κείμενο

Αν σε κανένα μέρος του κόσμου με άφηναν, το πρώτο έργο που θα ’ρχιζα θα ’τανε να ιδρύσω ένα σχολειό. Να ετοιμάσω τους αγωνιστές, να τους διδάξω, σύμφωνα με τη φλόγα που με καίει, την Ιστορία της Ελλάδας, της Ρώμης, τη σύγχρονη. Να τους μάθω γιατί πρέπει να γίνουν καλοί αργάτες, καλοί δασκάλοι, καλοί επιστήμονες, καλοί και γόνιμοι πατέρες. Να τους μάθω πως πρέπει να διαβάζουν ένα ποίημα, πως πρέπει να θωρούν τ’άστρα, τα ζώα, τους ανθρώπους, τις ιδέες. Μονομέρεια, μονομέρεια, συνειδητή, αμείλιχτη, αδιάλλαχτη. Όχι περιττές θεωρείες, γενικές επισκόπισες, καλό είναι τούτο, καλό είναι και το αντίθετό του, όλα είναι καλά, ή όλα είναι κακά. Όχι, ο κόσμος διαιρείται σε δύο: καλό και κακό, απάνω και κάτου, Θεό και αντίθεο. Είμαστε στρατιώτες του Θεού, τί θα πει αυτό; Χρέος έχομε να μισούμε την εμισή κατεύθυση του κόσμου και να αγαπούμε την άλλη. Αργότερα, όταν θα’ρθει η ισορρόπιση (ύστερα, δηλ., από την νίκη μας) ας διδάσκουν τους ανθρώπους να’ναι αρμονικοί, universels και tolérants. Τώρα, όλες αυτές οι αρετές είναι αδυναμίες κ’ εγκατάλειψη ασπίδας στη μάχη. Γράμμα στη Γαλάτεια Καζαντζάκη, την πρώτη του σύζυγο. Βερολίνο 10/4/1923.

Παρουσίαση του έργου «Τερτσίνες» ή «Κάντα»

Πρόκειται για ένα ελάχιστα γνωστό ποιητικό έργο του Καζαντζάκη. Αποτελείται από 21 ποιήματα που γράφτηκαν μεταξύ 1932 και 1937 και δημοσιεύτηκαν στην Αθήνα το 1960 από τις εκδόσεις Ελένης Καζαντζάκη. Περιλαμβάνουν από 154 έως 187 στίχους το καθένα και αφιερώνονται σε διάφορα πρόσωπα. Στον Πρόλογο, γράφει ο Καζαντζάκης: «Στα τραγούδια ετούτα θα ’θελα να μπορούσα να φανερώσω την ταραχή και τη χαρά που μου δίνουν οι ψυχές που εθρέψαν την ψυχή μου. Είναι οι Μάνες απ’ όπου βύζαξα την αγάπη όπως εγώ τη νιώθω, την άσκηση, την επιμονή και την αφιλοκέρδεια· κι ακόμα την αντοχή –κι όχι μονάχα την αντοχή, παρά τον αμισάνθρωπο, πασίχαρον έρωτα της μοναξιάς.» Ο τίτλος τους: «Η Τερτσίνα», «Βούδας», «Μωυσής», «Χριστός», «Μουχαμέτης», «Λένιν», «Δον Κιχώτης», «Μέγας Αλέξανδρος», «Τσιγκισχάνος», «Χιντεγιόχη», Τόντα Ράμπα», «Δάντης», «Σαιξπήρος», «Leonardo», «Ο Γκρέκο», «Νίτσε», «Αγία Τερέζα», «Ελένη», «Ψυχάρης», «Παππούς-Πατέρας-Εγγονός», «Εις Εαυτόν».

Επιστολογραφία

Όπως αναφέραμε στο προηγούμενο Synthesis, oι Εκδόσεις Καζαντζάκη, το Μουσείο Καζαντζάκη και η ΔΕΦΝΚ συγκρότησαν διεθνή επιτροπή που θα έχει ως έργο τη συλλογή, την ταξινόμηση και την έκδοση όλης της επιστολογραφίας του μεγάλου Κρητικού. Το Νοέμβριο 2015, οι τρεις φορείς, με κοινό ανακοινωθέν, ζήτησαν από τους ενδιαφερόμενους να παραδώσουν στο Μουσείο όποια ντοκουμέντα κατέχουν σχετικά με την επιστολογραφία του Καζαντζάκη. Ταχυδρομική διεύθυνση: Μυρτιά, 70100 Ηράκλειο, Κρήτη, Ελλάδα, τηλ. 0030 2810 741 689, e-mail: info@kazantzaki.gr



Μεταφράσεις το 2015

Στα ισπανικά

Η Νίκη Σταύρου, διευθύντρια των Εκδόσεων Καζαντζάκη, μας ανακοίνωσε τον κατάλογο των πρόσφατων μεταφράσεων:
Αλέξης Ζορμπάς ο Έλληνας, μετ. Selma Ancira, El Acarrative de Acantilado, Μαδρίτη.

Όφις και Κρίνο, μετ. Pedro Olalla, Narrative del Acantilado, Μαδρίτη.

Σπασμένες ψυχές, μετ. Mario Dominguez Parra, Ginger Ape Books, Μαδρίτη.

Ο Φτωχούλης του Θεού, μετ. Marta Silvia Dios Sanz, El Hilo De Ariadna S. R. L., Μπουένος Άιρες.

Ο Τελευταίος Πειρασμός, μετ. Carmen Vilela Gallengo, Ediciones Catedra, Μαδρίτη.

Σε άλλες γλώσσες

• Νίκος Καζαντζάκης, Ο Τελευταίος Πειρασμός, μετ. στα πορτογαλικά από Marisa Ribeiro Donatiello, εκδ. Grua, Σάο Πάολο.

• Νίκος Καζαντζάκης, Ο Τελευταίος Πειρασμός, μετ. στα αλβανικά από Romeo Collaku, εκδ. Pegi, Τίρανα.

Μελέτες και έρευνες

• Λευτέρης Αλεξίου, Αξέχαστοι καιροί. Χρονικό της νιότης, εκδ. Καστανιώτης, Αθήνα 2014. Είναι ένα βασικό ντοκουμέντο για την πνευματική ζωή στο Ηράκλειο και τη σχέση του αδελφού της Γαλάτειας με τον Νίκο Καζαντζάκη. Η εισαγωγή και τα σχόλια του Νίκου Χρυσού περιέχουν πλούσια βιβλιογραφία, σπάνια για την εποχή μας.

• Basilius Groen, Aufstieg, Kampf und Freiheit. Nikos Kazantzakis, seine Asketik: Die Retter Gottes und die griechische orthodoxe spirituelle und liturgische Tradition, εκδ. LIT , Βιέννη 2015. (Ανήφορος, Αγώνας και Ελευθερία. Ο Νίκος Καζαντζάκης και η «Ασκητική» του: Οι Σωτήρες του Θεού και η πνευματική και λειτουργική ελληνορθόδοξη παράδοση). Πρόκειται για μια αξιόλογη πανεπιστημιακή εργασία όπου ο συγγραφέας περιγράφει το περιεχόμενο της Ασκητικής, τις διάφορες επιδράσεις (θρησκευτικές, φιλοσοφικές, βουδιστικές, πολιτικές και πολιτιστικές), τη σχέση ανάμεσα στα έργα του Νίκου Καζαντζάκη και την ορθοδοξία, καθώς και τους παραλληλισμούς με το έργο των Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Αλέξανδρου Μωραϊτίδη και Λέοντα Τολστόι.

• Κώστας Αρκουδέας, Το χαμένο Νόμπελ, μια αληθινή ιστορία, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2015. Ένα ενδιαφέρον βιβλίο, στο οποίο ο συγγραφέας παρουσιάζει λεπτομερή βιογραφία του Νίκου Καζαντζάκη. Περιγράφει τα γεγονότα της μη απονομής του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας λόγω των επεμβάσεων του Παλατιού, του Σπύρου Μελά, συνεργάτη των ναζιστών και μέλους της Ακαδημίας Αθηνών, καθώς και της επιτροπής απονομής του Νόμπελ στη Στοκχόλμη. Επανατοποθετεί τα γεγονότα στο πολιτικό και λογοτεχνικό πλαίσιο εκείνης της εποχής, στην Ελλάδα και σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Πρέπει οπωσδήποτε να το διαβάσετε.

• Helena Gonzalez Vaquerizo, Odisea Kazantzakis, Cuarto de Artas/Charcos del Sol, Μαδρίτη 2015. Πρόκειται για μια βιογραφία του μεγάλου Κρητικού που εστιάζεται στη γραφή της Οδύσσειας. Την παρουσίασε στη Μαδρίτη στις 16 Νοεμβρίου 2015.

• Howard Dossor, A Kazantzakian Montage, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Amazon.com, 2015. Ο συγγραφέας επιχειρεί μια θεα- τρική παρουσίαση της ζωής και του έργου του Καζαντζάκη μέσα από την Ασκητική.

• Θανάσης Μασκαλέρης, The Terrestrial Gospel of Nikos Kazantzakis – Will the Humans be Saviors of the Earth? Zorba Press, Νέα Υόρκη 2014. Το σημαντικό αυτό βιβλίο παρουσιάζει μια ανθολογία κειμένων του Καζαντζάκη για την ομορφιά της φύσης και την αναγκαιότητα της προστασίας της από το σύγχρονο άνθρωπο. Περιέχει επίσης σκέψεις και γνώμες του Καζαντζάκη που επιβεβαιώνονται από εξέχοντες συγγραφείς, Έλληνες ή ξένους.

• Μιχαήλ Πασχάλης, Ο Νίκος Καζαντζάκης: από τον Όμηρο στον Σαίξπηρ. Μελέτες για τα κρητικά μυθιστορήματα, έκδ. Κρητική Εταιρεία Ιστορικών Μελετών, Ηράκλειο 2015. Το βιβλίο περιέχει τέσσερις μελέτες για τα μυθιστορήματα Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά και Ο Καπετάν Μιχάλης, που εστιάζονται στις διακειμενικές σχέσεις των δύο κρητικών μυθιστορημάτων με τη Θεία Κωμωδία του Δάντη, τις τραγωδίες του Σαπιξπηρ, τον Όμηρο και τον Πλάτωνα.

• Μανώλης Παπαδάκης, Μυρτιά (Βαρβάροι). Εικόνες του χθες και του σήμερα, Πολιτιστικός Σύλλογος Μυρτιάς, 2015. Πρόκειται για ένα ωραιότατο λεύκωμα που παρουσιάζει το χωριό μέσα από εξαιρετικές φωτογραφίες. Το Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη κατέχει σημαντική θέση στο λεύκωμα.

• Dr Pipina Elles, The Presence of Women in Kazantzakis’ theater Plays, διδακτορική διατριβή στο Πανεπιστήμιο Flinders, Αδελαΐδα, Αυστραλία. Είναι μια μελέτη σε βάθος των γυναικείων ρόλων στο θεατρικό έργο του Καζαντζάκη. Εξετάζει τον οικογενειακό, ιστορικό, κοινωνικό και θρησκευτικό περίγυρο, καθώς και τις επιδράσεις Ελλήνων και ευρωπαίων συγγραφέων.

Θεατρική παράσταση


• Αθήνα, 8 Νοεμβρίου: πρεμιέρα της Ασκητικής, σε σκηνοθεσία Πάνου Αγγελόπουλου. Η παράσταση, που είχε μεγάλη επιτυχία, υποστηρίχτηκε από τις Εκδόσεις Καζαντζάκη και τη ΔΕΦΝΚ.

Βιβλία του Καζαντζάκη που πρόσφερε η ΔΕΦΝΚ

• Στην Ελλάδα, Μουσείο Καζαντζάκη: μεταφράσεις σε πολλές γλώσσες μυθιστορημάτων και του δοκίμιου Ασκητική.

• Στη Γαλλία, Médiathèque de Saint-Genis-Pouilly (νομός Ain).

• Στην Ελβετία, Καντόνι της Γενεύης: Société de Lecture, δημοτικές βιβλιοθήκες στο Carouge, στη Γενεύη και στο Meyrin: μυθιστορήματα και θεατρικά έργα.

ΑΛΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΔΕΦΝΚ

Πρόσφατες εκδηλώσεις

• Αυστραλία, Μελβούρνη, 6 Δεκεμβρίου 2015: διάλεξη του Γιάννη Γεωργίου, πανεπιστημιακού, με θέμα Γνώμες και εντυπώσεις για τον Καζαντζάκη από τους συγχρόνους του.

• Ελλάδα. O Σήφης Μιχελογιάννης, υπεύθυνος της ΔΕΦΝΚ στο Νομό Χανίων, διοργάνωσε με μεγάλη επιτυχία, στις 4 Νοεμβρίου 2015 στα Χανιά, διάλεξη της Αλεξάνδρας Ζερβού, καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Κρήτης, με θέμα Από την «Οδύσσεια» του Ομήρου στην «Οδύσσεια» του Καζαντζάκη.

• Κίσσαμος, 7 Δεκεμβρίου: η Φωτεινή Σεγρεδάκη, η Άρτεμις Αθανασίου και ο φίλος μας Σήφης παρουσίασαν διάφορες όψεις του έργου του Καζαντζάκη.

• Μυστράς, 7 Δεκεμβρίου: στο πλαίσιο επιστημονικού συνεδρίου για το Βυζάντιο κατά τους Παλαιολογείους Χρόνους: σχέσεις Ανατολής και Δύσεως, η Ιωάννα Σπηλιοπούλου, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής της ΔΕΦΝΚ, μίλησε με θέμα Στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσεως: Ο Καζαντζάκης στην Καστροπολιτεία του Μυστρά μέσα από το «Ταξιδεύοντας-Ο Μοριάς».

• Θεσσαλονίκη, 18 Δεκεμβρίου: στρογγυλή τράπεζα με θέμα Ο Καζαντζάκης και οι πρόσφυγες, με τη συμμετοχή της Αθηνάς Βουγιούκα, της Γιούλης Ιεραπετριτάκη και του καθηγητή Δημήτρη Γουνελά.

• Καναδάς. Η Βούλα Βέτση, Πρόεδρος του Τμήματος του Τορόντο, μας ανακοίνωσε τον κατάλογο των πολυάριθμων και επιτυχημένων εκδηλώσεων που διοργάνωσε εφέτος: 20 Απριλίου και 4 Μαΐου: Για την «Αναφορά στον Γκρέκο», με την Ουρανία Μπαμπάση. 8 Ιουνίου: Το θεατρικό έργο «Καποδίστριας», με την Ειρήνη Στούμπου. 15 Νοεμβρίου: Απότιση φόρου τιμής στον Μάνο Χατζιδάκι, με αναφορά στη μελοποίηση από τον συνθέτη αποσπα- σμάτων του «Καπετάν Μιχάλη».

• Κάτω Χώρες. Διαλέξεις του καθηγητή Hero Hokwerda, μέλους της Συντονιστικής Επιτροπής: Γκρόνινγκεν, 26 Σεπτεμβρίου, Το έργο του Καζαντζάκη. Γκρόνινγκεν, 29 Οκτωβρίου, Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά. Άμστερνταμ, 6 Νοεμβρίου, Ο Ζορμπάς, ο Καζαντζάκης και η Κρήτη.

• Κίνα, Σαγκάη, 24 Νοεμβρίου: διάλεξη της Έλενας Αβραμίδου, Προέδρου του Τμήματος του Πεκίνου της ΔΕΦΝΚ, με θέμα Η Κίνα μέσα από τα μάτια του Καζαντζάκη.

• Λίβανος, Βηρυτός, 27 Οκτωβρίου: απότιση φόρου τιμής στον Νίκο Καζαντζάκη. Περιελάμβανε: αναγνώσεις αποσπασμάτων έργων του από τον Iskandar Habache, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής, διάλεξη του Kamel Saleh με θέμα Η σημασία του έργου του Καζαντζάκη και προβολή της κινηματογραφικής ταινίας Zorba the Greek. Τη βραδιά παρουσίασε ο Islam Badran.

• Λιχτενστάιν, Βαντούζ, 20 Δεκεμβρίου: πρώτη εκδήλωση της ΔΕΦΝΚ σ’ αυτή τη χώρα. Ο Γιώργος Στασινάκης παρουσίασε σε ελληνικό κοινό τη Ζωή, το έργο και τη σκέψη του Νίκου Καζαντζάκη.

Προσεχείς εκδηλώσεις



• Αυστραλία, Σίδνεϊ. Ο Βασίλης Αδραχτάς, νέος Πρόεδρος του τοπικού Τμήματος της ΔΕΦΝΚ, μας γνωστοποίησε τις προσεχείς και πολλαπλές δραστηριότητές του: το Φεβρουάριο, εγκαίνια επιστημονικού σεμιναρίου για τον Νίκο Καζαντζάκη. Μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου, το θέμα θα είναι Kazantzakis the Byzantine: Looking into Overlooked Aspects of His Work. Από το Φεβρουάριο και μετά, θα οργανώνονται κάθε μήνα συναντήσεις με αναγνώσεις έργων του μεγάλου Κρητικού συνοδευόμενες από συζήτηση. Τον Απρίλιο, θα πραγματοποιηθεί το πρώτο Kazantzakis Award. Το εφετινό θέμα θα είναι Η δημιουργική ανάγνωση έργων του συγγραφέα μας. Το Μάιο, ο Βασίλης θα δώσει διάλεξη με θέμα Ο Καζαντζάκης και το Ποντιακό ζήτημα. Τέλος, αναγγέλλει τη δημοσίευση νέου δελτίου του Τμήματος με τίτλο Ακρίτας. Τα θερμά μας συγχαρητήρια.



• Βέλγιο, Βρυξέλλες, 10 Μαρτίου και Λουξεμβούργο, 11 Μαρτίου: διαλέξεις του Γιώργου Στασινάκη στα ελληνικά σχολεία ή στα σχολεία ελληνικής διδασκαλίας. Ευχαριστούμε τη Μυρσίνη Ρουμελιώτου, νέα συντονίστρια εκπαίδευσης.

• Βουλγαρία, Πλόβντιβ, Πανεπιστήμιο, Μάιος: η Velichka Grozdeva, εκπαιδευτικός, διοργανώνει ένα «φοιτητικό κουίζ» πάνω στη ζωή και το έργο του Καζαντζάκη.

• Γαλλία, Κεμπέρ, 14 Ιανουαρίου: ύστερα από πρόσκληση του Πανεπιστημίου Temps Libre, ο Γιώργος Στασινάκης θα μιλήσει με θέμα Το έργο, η σκέψη του Νίκου Καζαντζάκη και οι δεσμοί του με τη Γαλλία.

• Γκρενόμπλ, 3, 4 και 14 Μαρτίου: σημαντικές εκδηλώσεις του Γαλλικού Τμήματος της ΔΕΦΝΚ που εστιάζονται στο Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά. Ο Georges και η Françoise Braoudakis προτείνουν: προβολή της ταινίας και συζήτηση, διαλέξεις με θέμα: Δύο ελεύθεροι άνθρωποι: ο Νίκος Καζαντζάκης και ο Γιώργης Ζορμπάς και Ο Ζορμπάς, ένας οικουμενικός ήρωας του καιρού μας, από τον Αλέξη Ζορμπά στο Ζορμπά τον Έλληνα: από το βιβλίο στην εικόνα, τη μουσική και το χορό. Διοργανωτές των εκδηλώσεων, η ΔΕΦΝΚ, η Ελληνική Κοινότητα της Γκρενόμπλ « Orphée» και ο Γαλλοελληνικός Σύλλογος της Γκρενόμπλ.





• Γερμανία, Μόναχο, 21 Φεβρουαρίου: συνεδρίαση των μελών του Τμήματος για τον προγραμματισμό των εκδηλώσεων το 2017, επέτειο των 60 χρόνων από το θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη.

• Δημοκρατία της Τσεχίας, Πράγα, 9 Απριλίου: η Michaela Stampachova, εκπαιδευτικός, θα διοργανώσει διάλεξη του Γιώργου Στασινάκη με θέμα Ο Καζαντζάκης, το έργο του και η σκέψη του.

• Ελβετία, Λωζάνη, 15 Μαρτίου: ύστερα από πρόσκληση του Λογοτεχνικού Κύκλου της Λωζάνης, ο Γιώργος Στασινάκης θα δώσει διάλεξη με θέμα Ο Νίκος Καζαντζάκης, το έργο του, η σκέψη του και οι δεσμοί του με την Ελβετία.

• Saint-Gall, 20 Μαρτίου: διάλεξη του Γιώργου Στασινάκη στο ενοριακό Πολιτιστικό Κέντρο της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας με θέμα Η ελληνική ταυτότητα του Νίκου Καζαντζάκη.

• Ελλάδα, Πειραιάς, 10 Φεβρουαρίου, Ελληνογαλλική Σχολή «Saint-Paul»: ομιλίες των μαθητών για τα μυθιστορήματα Ο Φτωχούλης του Θεού και Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, αναγνώσεις αποσπασμάτων έργων του Kαζαντζάκη και έκθεση εικαστικών έργων.



• Αθήνα, Αμερικανικό Κολλέγιο «Pierce», 18 Φεβρουαρίου: ομιλίες των μαθητών για το Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά και την Ασκητική.



• Αθήνα, Ιταλικό Ινστιτούτο, 12 Φεβρουαρίου: Στρογγυλή τράπεζα με θέμα "Ο Καζαντζάκης και η Ιταλία". Συμμετέχουν ο Νίκος Μαθιουδάκης: Ταξιδεύοντας-Ιταλία, η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών Μαρία Σγουρίδου: Ο Άγιος της Ασίζης και ο Ποιητής της Φλωρεντίας: συνοδοιπόροι του Καζαντζάκη, η υποψήφια διδάκτορας Lenda Bianco: Η «Ασκητική» και η «Θεία Κωμωδία», ο Γεράσιμος Ζώρας: Ο Καζαντζάκης και ο Πιραντέλο, Gilda Tentorio, λέκτορας του Πανεπιστημίου της Πάβιας: Μεταφράζοντας τον Καζαντζάκη στα ιταλικά.



• Λαμία, 22 Φεβρουαρίου: διάλεξη του Γιώργου Στασινάκη με θέμα Το έργο και η σκέψη του Καζαντζάκη. Τη διάλεξη διοργανώνουν η ΔΕΦΝΚ και ο Δήμος Λαμίας.



• Αθήνα, 11 Μαρτίου: ο Γιώργος Στασινάκης θα δώσει διάλεξη στο Ινστιτούτο Διαρκούς Επιμόρφωσης του Γενικού Επίτελείου Ενόπλων Δυνάμεων με θέμα Η ελληνικότητα του Νίκου Καζαντζάκη.

• Ζάκυνθος, 5 Μαρτίου: διαλέξεις του φιλόλογου Γιώργου Φιορεντίνου με θέμα Το έργο του Καζαντζάκη και του Νίκου Μαθιουδάκη με θέμα Οι δραστηριότητες της ΔΕΦΝΚ και η σκέψη του Καζαντζάκη. Τη διάλεξη διοργανώνουν η ΔΕΦΝΚ και η περιφέρεια.

• Ρέθυμνο, 19 Μαρτίου: ο Αχιλλέας Ζιμετάκης, τοπικός υπεύθυνος της ΔΕΦΝΚ και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ρεθύμνου διοργανώνουν βραδιά αφιερωμένη στον Γκρέκο. Ομιλητές: η φιλόλογος Μαρία Κωστάκη, ο αρχιτέκτονας Οδυσσέας Σγουρός και η φιλόλογος και ψυχολόγος Έφη Μουκουβάλα-Κλόντζα.

• Θεσσαλονίκη, από τις 12 έως τις 15 Μαΐου: θα έχουμε και εφέτος το περίπτερό μας στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου.

• Λάρισα, 29 Ιανουαρίου: παρουσίαση του βιβλίου του Κώστα Αρκουδέα Το χαμένο Νόμπελ και μπαλέτο της Ρούλας Καραφέρη βασισμένο στην Ασκητική. Η ΔΕΦΝΚ είναι συνδιοργανώτρια αυτής της εκδήλωσης.

• Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Σαν Φρανσίσκο, 13 Φεβρουαρίου: ο Πρόεδρος του τοπικού Τμήματος της ΔΕΦΝΚ Θανάσης Μασκαλέρης διοργανώνει βραδιά για το Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά. Θα παρουσιάσει τις διαφορές ανάμεσα στην παλαιά μετάφραση του βιβλίου στα αγγλικά και την πρόσφατη μετάφραση από τον καθηγητή Peter Bien. Θα ακολουθήσει ανάγνωση στα ελληνικά και τα αγγλικά της τελευταίας μετάφρασης.

• Μεξικό, Πόλη του Μεξικού, 17 Μαρτίου: ο Πέτρος Παναγιωτόπουλος, Πρέσβης της Ελλάδος και επίτιμο μέλος της ΔΕΦΝΚ, μας πληροφόρησε ότι θα στηθεί προτομή του Καζαντζάκη, έργο της Goggy Farias-Nikolopoulou, σε κεντρική πλατεία της πόλης.

• Νότιος Κορέα, Σεούλ, 27 Αυγούστου: 8ο συνέδριο του Πανεπιστημίου Hankuk, του Κορεατοελληνικού Συλλόγου και του τοπικού Τμήματος της ΔΕΦΝΚ για την Αναφορά στον Γκρέκο.

• Ουγγαρία, Βουδαπέστη, 11 Απριλίου: διάλεξη του Γιώργου Στασινάκη με θέμα Ο Καζαντζάκης και η ποίηση. Τη διοργανώνει το τοπικό Τμήμα της ΔΕΦΝΚ με επικεφαλής την καθηγήτρια πανεπιστημίου Dora Solti.

• Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Σκόπια, Τάφος του Ζορμπά, 16 Μαΐου: η ΔΕΦΝΚ θα τιμήσει τον περίφημο Ζορμπά.

• Φινλανδία, Ελσίνκι, 13 Απριλίου: ο Φινλανδοελληνικός Σύλλογος του Ελσίνκι και η ΔΕΦΝΚ διοργανώνουν διάλεξη του Γιώργου Στασινάκη με θέμα Το έργο και η σκέψη του Καζαντζάκη. Η εκδήλωση τίθεται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Πρεσβείας στη Φινλανδία.

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΥΟ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΔΕΦΝΚ

• Ο Πρέσβης της Γαλλίας στην Ελλάδα απένειμε, στις 26 Μαΐου 2015, στην Catherine Βελισάρη, τέως διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, το παράσημο της Τάξεως Τεχνών και Γραμμάτων.

• Κατά τη διάρκεια ειδικής τελετής, στις 27 Νοεμβρίου 2015, η επίτιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Σόφιας Stoyna Poromanska ονομάστηκε επίτιμη διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Απευθύνουμε και στις δύο τα θερμά μας συγχαρητήρια για τις διακρίσεις αυτές που τις κέρδισαν επαξίως.


ΤΟΠΟΙ ΔΙΑΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Σ’ αυτή την στήλη παρουσιάζουμε τους τόπους όπου έζησε ο Νίκος Καζαντζάκης.


Ύστερα από 97 χρόνια
το Λουγκάνο (Ελβετία) τίμησε τον Νίκο Καζαντζάκη

Το 1918, μετά την αποτυχία της εκμετάλλευσης, μαζί με τον περίφημο Ζορμπά, του λιγνιτωρυχείου στην Πραστοβά (Μεσσηνιακή Μάνη), ο Νίκος Καζαντζάκης φτάνει στην Ελβετία. Θα επισκεφτεί, συντροφιά με τη φιλόσοφο Έλλη Λαμπρίδη, πολλές πόλεις και χωριά της γερμανόφωνης και ιταλόφωνης περιοχής.

Στις 11 Μαρτίου 1918, φτάνουν στην Γκάντρια, μικρό γραφικό χωριό κοντά στο Λουγκάνο.

Ο Καζαντζάκης γράφει στο σημειωματάριό του:

Εξαίσια μέρα... φτάσαμε στο Hôtel Seehof στην Gandria, η καρδιά μας σκίρτησε. Είπαμε εδώ θα γίνουμε ευτυχείς.



Θα μείνουν εκεί δέκα ημέρες.

Ύστερα από 97 χρόνια, σε ανάμνηση αυτής της διαμονής, η Διεθνής Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (ΔΕΦΝΚ), η Ελληνική Κοινότητα του καντονίου του Τιτσίνο και το Επίτιμο Ελληνικό Προξενείο του Λουγκάνο εντοίχισαν, στις 14 Ιουνίου 2015 στην πρόσοψη αυτού του ξενοδοχείου, κεραμική πλάκα με τα ελληνικά χρώματα, έργο του καλλιτέχνη Luigi Costa.


Συμμετείχαν στην εκδήλωση πολλοί Έλληνες και φιλέλληνες, ελβετοί και γάλλοι.

Απηύθυναν χαιρετισμό:

- Ο κ. Χαράλαμπος Μάνεσης, Πρέσβης της Ελλάδος στη Βέρνη

- Η κα Giovanna Mazzoni, Αντιδήμαρχος του Λουγκάνο, αρμόδια για τον Πολιτισμό

- Ο κ. Γιώργος Στασινάκης, Πρόεδρος της ΔΕΦΝΚ, Πρεσβευτής Ελληνισμού

- Ο κ. Αλέξανδρος Παπαδάτος, Επίτιμος Πρόξενος της Ελλάδος στο Λουγκάνο

- Ο καθηγητής Benedito Gemelli, υπεύθυνος στο Τιτσίνο του Συλλόγου Κλασικής Παιδείας

- Ο κ. Roberto Genazzini, συγγραφέας (έγραψε για τον Καζαντζάκη σε ανάμνηση της διαμονής του στην Γκάντρια ένα ποίημα στην τοπική διάλεκτο και το διάβασε στην εκδήλωση).


Υπενθυμίζουμε ότι ο Νίκος και η Ελένη Καζαντζάκη διέμειναν το 1955 σε αναρρωτήριο στο Καντεμάριο (κοντά στο Λουγκάνο), όπου εντοιχίστηκε αναμνηστική πλάκα στις 28 Ιουνίου 2014.

Το Τιτσίνο εγκαινιάζει έτσι στενούς δεσμούς με το μεγάλο Κρητικό. Θα συνεχίσει να τον τιμά με τη διοργάνωση, το 2017, σημαντικών εκδηλώσεων στο πλαίσιο του εορτασμού της 60ής επετείου από το θάνατό του.

Τέλος, στις 27 Νοεμβρίου 2015, η Ελληνική Κοινότητα Ζυρίχης, η Ελληνική Πρεσβεία στη Βέρνη και η ΔΕΦΝΚ εντοίχισαν αναμνηστική πλάκα στη Ζυρίχη, στην πρόσοψη του κτιρίου που στέγαζε το 1918 το Προξενείο της Ελλάδος και όπου διέμεινε επανειλημμένα ο Νίκος Καζαντζάκης.



Παρευρέθηκαν: ο δραστήριος Πρέσβης της Ελλάδος στη Βέρνη Χάρης Μάνεσης, η Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Ιζόλδη Καμμένου μαζί με μέλη της Κοινότητας, ο Πρόεδρος της ΔΕΦΝΚ Γεώργιος Στασινάκης, η Πρόεδρος του Ελβετικού Τμήματος της ΔΕΦΝΚ Rozmi Pahlish, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της ΔΕΦΝΚ Νίκος Μαθιουδάκης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Κρητών Ζυρίχης, ο επίτιμος Πρόξενος της Ελλάδος στη Ζυρίχη, εκπρόσωπος του Δήμου Ζυρίχης, ο Πατήρ Ιγνάτιος και πολλοί Ελβετοί και Έλληνες πολίτες.

Γαλλία, Antibes.


• Γαλλία, Antibes-Juan-les-Pins. Τους τελευταίους μήνες έγινε πολύς θόρυβος στην Ελλάδα για την πώληση της τελευταίας κατοικίας του Νίκου στην Αντίμπ, οδός Bas-Castelet. Ορισμένοι δημοσιογράφοι και πολιτικοί ζήτησαν από το ελληνικό κράτος να αγοράσει αυτό το σπίτι, που πωλείται στην τιμή των 400.000 ευρώ, για να ιδρυθεί Μουσείο, διότι, όπως ισχυρίζονται, ο Καζαντζάκης έγραψε εκεί το Ζορμπά και τα άλλα του μυθιστορήματα! Αντιδράσαμε σ’ αυτούς τους ισχυρισμούς, δεδομένου ότι ο Δήμος της Αντίμπ είχε ήδη αρνηθεί από το 2011 την ίδρυση του Μουσείου για λόγους ασφαλείας. Υπενθυμίσαμε, επιπλέον, ότι ο Καζαντζάκης είχε γράψει το Ζορμπά στην Αίγινα κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής, ενώ τα άλλα του μυθιστορήματα τα είχε γράψει σε προηγούμενες κατοικίες του στην Αντίμπ. Εξάλλου, οι μεταβολές στο εσωτερικό του σπιτιού ήταν πάρα πολλές. Τίποτα δε θύμιζε πια το σπίτι όπου έμεναν ο Νίκος και η Ελένη από το 1954 έως το 1957. Έτσι, η ΔΕΦΝΚ, μαζί με το Δήμο Ηρακλείου, το Μουσείο Καζαντζάκη και τις Εκδόσεις Καζαντζάκη, ζήτησαν από το Γενικό Πρόξενο της Ελλάδος στη Μασσαλία Στυλιανό Γαβριήλ και από τον Πρόεδρο της Συντονιστικής Επιτροπής της ΔΕΦΝΚ Γεώργιο Στασινάκη να συναντηθούν με το βουλευτή-δήμαρχο της Αντίμπ Jean Leonetti για να ξεκαθαρίσει η κατάσταση. Η συνάντηση αυτή πραγματοποιήθηκε στις 15 Νοεμβρίου μέσα σε θερμή ατμόσφαιρα. Συμφωνήθηκε να εντοιχιστεί αναμνηστική πλάκα στην πρόσοψη της τελευταίας κατοικίας του Νίκου και της Ελένης και να υπογραφεί σύμφωνο φιλίας μεταξύ των Δήμων της Αντίμπ και του Ηρακλείου.


Αντίπολις: Σ'αυτό το σπίτι ("το κουκούλι") έμεινε
ο Καζαντζάκης από το 1954 μέχρι το 1957


• Γερμανία, Βερολίνο. Ο Νίκος Καζαντζάκης διέμεινε στο Βερολίνο μεταξύ 1920 και 1923. Σ’ αυτή την πόλη ολοκλήρωσε τη γραφή της Ασκητικής. Η Ελένη Καζαντζάκη και η Μελίνα Μερκούρη απέθεσαν το 1983 αναμνηστική πλάκα στην πρόσοψη του σπιτιού όπου διέμεινε.

Βερολίνο, 1983: Η Ελένη Καζαντζάκη και η Μελίνα Μερκούρη στο σπίτι
όπου έμεινε ο Καζαντζάκης απο το 1920 μέχρι το 1923



Η Dr. Ευανθία Τσίγκανα, Πρόεδρος του Γερμανικού Τμήματος της ΔΕΦΝΚ, στο Βερολίνο στις 22 Φεβρουαρίου 2015






ΒΙΒΛΙΑ

Επανεκδόσεις


Εκδόσεις Καζαντζάκη, Αθήνα 2015


Εκδόσεις Καζαντζάκη, Αθήνα 2015


Εκδόσεις Καζαντζάκη, Αθήνα 2015


Μελέτες


Βιέννη, 2015


Μαδρίτη, 2015


Αθήνα, 2015


"Νίκος Καζαντζάκης από τον Όμηρο στον Σαίξπηρ. Μελέτες για τα Κρητικά Μυθιστορήματα"

Από τον Μιχαήλ Πασχάλη,
Εκδόσεις Εκίμ, Ηράκλειο 2015


"Έλλη Αλεξίου - Ένας αιώνας ζωής"

Από την Εύα Νικολαΐδου,
Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2015


Zorba Press, Νέα Υόρκη, 2014


Μεταφράσεις


Μετάφραση από τα ελληνικά Hero Hokwerda
Εκδόσεις Wereldbibliotheek, Amsterdam, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά René Bouchet
Εκδόσεις Cambourakis, Παρίσι, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά Peter Bien
Εκδόσεις Simon and Shuster, Νέα Υόρκη, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά Nikola Crocetti
Εκδόσεις Crocetti, Μιλάνο, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά Marta Silvia Dios Sanz
Εκδόσεις Elhilodariadna, Buenos Aires, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά Elena Lazar
Muzel Brailei Editura Istros ,Braila, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά Maia Kakashvili
Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, Εκδόσεις Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας, Τιφλίδα, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά Elena Lazar
Εκδόσεις Humanitas, Βουκουρέστι, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά Bénédicte Hardouin και Ποθητός Ρουμελιώτης
Εκδόσεις L'Harmattan, Παρίσι, 2015


Μετάφραση από τα ελληνικά στα πορτογαλικά από την Marisa Ribeiro Donatiello, Σάο Πάολο, 2015